Nieuws ANALYSE Woningbouw in wijk- en stadsdeelcentra kan tot 25.000 woningen opleveren en een substantiële bijdrage leveren aan de binnenstedelijke woningbehoefte. Bureau Stedelijke Planning stelt dat deze woningen gerealiseerd kunnen worden door herontwikkeling van verouderde winkelcentra. De vernieuwing van stadsdeelcentra in combinatie met woningbouw bevordert bovendien de aantrekkelijkheid en duurzaamheid van deze gebieden als de ‘binnensteden’ van het suburbane gebied. Een mooie bijkomstigheid is de vergroting van het bestedingspotentieel waardoor de winkelleegstand wordt gereduceerd.
Woningbouw in stadsdeelcentra
Bestaande winkelcentra in stadsdelen – vaak als laagbouw gerealiseerd – zijn veelal aan het einde van hun levenscyclus; vernieuwing is noodzakelijk. Gezien het centrumstedelijke karakter van deze gebieden is het mogelijk om hier woningen in hoge dichtheid te bouwen. Dit komt ten goede aan de levendigheid. Ook zorgt een concentratie van woningen in en rond stadsdeelcentra voor een toename van de bestedingen in de hier gesitueerde winkels en horecavoorzieningen. Dit reduceert de leegstand en kan voorkomen dat deze gebieden verder afglijden.
15.000 tot 25.000 extra woningen
Met een woningdichtheid van 100 tot 150 woningen per ha kunnen er, vanuit het principe ‘wonen boven winkels’ zo’n 6.000 tot 9.500 woningen in stadsdeelcentra gerealiseerd worden in de vorm van (middel) hoogbouw. Naast de stadsdeelcentra kunnen ook de grotere wijkcentra in aanmerking komen voor de ontwikkeling van nieuwe woningen. Ook hier kunnen op basis van een soortgelijke berekening zo’n 10.000 tot 15.000 extra woningen gerealiseerd worden. Tezamen met de stadsdeelcentra is dit een aantal van zo’n 15.000 tot 25.000 woningen.
Behoefte aan nieuwbouwlocaties woningen in binnenstedelijk gebied
Het gemiddelde aantal woningen per stadsdeelcentrum is met circa 800 woningen beperkt (Bureau Stedelijke Planning, 2017). Het toevoegen van nieuwe woningen draagt bij aan de woningbehoefte en een intensief gebruik van het bestaande bebouwde gebied. Dit is met name van belang omdat de stadsdeelcentra zijn gesitueerd in de (grote) steden waar de woningnood het grootst is. Het PBL (2016) heeft berekend dat vooral in verstedelijkte gebieden in Nederland sprake is van de grootste woningbehoefte en dat deze slechts gedeeltelijk kan worden opgevangen in bestaand bebouwd gebied. Bij een hoog groeiscenario is dit voor vrijwel alle verstedelijkte gebieden het geval. Dit betekent dat in de stedelijke gebieden een belangrijke opgave ligt om nog slimmer om te gaan met de beschikbare ruimte.
Winkelleegstand in stadsdeelcentra
In stadsdeelcentra staat bijna 10% van de winkels leeg (Locatus, 2018). In veel gevallen is sprake van een verouderd product en de relatieve positie (in omvang en bezoekersstromen) is verslechterd. De stadsdeelcentra zijn in functionaliteit voorbij gestreefd door e-commerce en de onderliggende wijkcentra en qua beleving leggen ze het af tegen de grote (historische) binnensteden. Dit heeft niet alleen consequenties voor het voorzieningenpeil voor bewoners en de bedrijfsexploitatie van de ondernemers, maar heeft ook een negatieve uitstraling op de kwaliteit en leefbaarheid van de omliggende wijken.
Cover: Waterlandplein in Amsterdam van Stedplan
Dit artikel verscheen eerder op stedplan.nl.
Cover: ‘stadscentra herontwikkeld’
Pieter van der Heijde is oprichter van Bureau Stedelijke Planning.
