Rijk maakt ruim half miljard vrij om bouw vlot te trekken

Minister Hugo de Jonge maakt zich zorgen. Steeds meer woningbouwprojecten vallen stil of lopen vertraging op. Als hoofdoorzaak noemt de minister de verslechterde economische omstandigheden zoals hogere rentes en de gestegen bouwkosten. Uit een artikel van de NOS blijkt hoe groot de invloed van de economie is op de ambitie van De Jonge om tot 2030 900.000 woningen te bouwen. Duizenden geplande nieuwbouwhuizen worden voorlopig niet gebouwd, omdat er te weinig kopers voor zijn. In een jaar tijd hebben projectontwikkelaars volgens de NOS bijna 4.700 te bouwen koopwoningen uit de verkoop gehaald, wegens gebrek aan interesse.

Dat beeld komt ook naar voren uit de Monitor Koopwoningmarkt over het eerste kwartaal van 2023, die vorige week werd gepresenteerd. De cijfers laten zien dat de terugval van de woningbouwproductie in de koopsector ook in het vierde kwartaal van 2022 (de meest recent informatie die beschikbaar is) nog steeds doorzet. “Het aanbod en de verkoop van nieuwbouwkoopwoningen zit nu al tweeënhalf jaar in een neerwaartse spiraal en bedraagt in het vierde kwartaal van 2022 nog maar 3.500 tot 4.000 woningen; fors minder dan in eerdere jaren.”

Die daling heeft ook voor de rest van de markt gevolgen, stellen de onderzoekers. De bouw van nieuwe (koop)woningen vormt namelijk vaak het begin van de verhuisketen. “Minder transacties op de nieuwbouwmarkt resulteren met enige vertraging ook in minder dynamiek op de markt van bestaande koopwoningen.”

10.000 flexwoningen

Met de financiële impuls vanuit het Rijk wil de minister zijn steentje bijdragen om de boel toch op gang te houden. Met het geld van de start-bouwimpuls kunnen gemeenten aanvragen indienen voor bouwprojecten die nu worden uitgesteld of worden stopgezet door de slechtere economische omstandigheden. Geld dat de komende jaren gereserveerd was voor de Woningbouwimpuls wordt op korte termijn deels voor deze start-bouwimpuls ingezet. Het doel is dat de start-bouwimpuls snel ingezet wordt, maar een precieze datum geeft de minister nog niet.

Naast de start-bouwimpuls maakt het Kabinet ruim 300 miljoen euro vrij om de bouw van flexwoningen te stimuleren. Die vorm van woningbouw noemt het Rijk in het persbericht nog steeds “de snelste wijze om het aantal woningen te vergroten”, ondanks het feit dat veel flexibele woonprojecten lastig van de grond komen. Maar in de komende vier jaar trekt het Rijk toch de honderden miljoenen euro’s uit, zodat “gemeenten kunnen rekenen op meerjarige ondersteuning”. De eerste tranche van de nieuwe stimuleringsregeling voor flexwoningen volgt na de zomer en betekent de realisatie van ongeveer 10.000 nieuwe woningen. “Deze hulp is met name bedoeld voor starters en andere spoedzoekers – waaronder ook statushouders en Oekraïense ontheemden.”