Recensie De gemeente Rotterdam heeft zo’n 14,5 vierkante kilometer plat dak, veruit het meest van alle Nederlandse steden. Waar mogelijk probeert de stad die een nieuwe functie te geven. Onlangs verscheen daarover ‘Het Rotterdamse Dakenboek, nieuw gebruik van dak en stad’ van journaliste Esther Wienese.
Enorme potentie
Ja, het kost geld om op je platte dak een groen dakterras in te richten en – hobbel twee – het moet er qua constructie sterk genoeg voor zijn. Maar Wienese constateert dat het er steeds minder Rotterdammers van weerhoudt om de ‘enorme potentie’ van hun dak te verzilveren. Na negen jaar van subsidieverstrekking telt Rotterdam volgens Paul van Roosmalen, programmamanager multifunctionele daken van de stad, inmiddels 250.000 vierkante meter groen dak. ‘Die sedum-daken gaan nog steeds het hardst. Maar ook het aantal vierkante dak waar zonne-energie wordt opgewekt groeit gestaag en ligt inmiddels op 75.000.’
Vier functietypen
Rotterdam onderscheidt in totaal vier functietypen van daken: blauwe daken voor het opvangen en vasthouden van regenwater, groene daken die natuur toevoegen, gele die van belang zijn voor de energieopwekking en rode voor een combinatie van wonen, werken en recreëren. ‘Die laatste zien we vooral worden toegepast bij de nieuwbouwtorens’, zegt Van Roosmalen. ‘Eigenlijk is er hier al bijna geen nieuw project meer zonder multifunctioneel dak.’
Nieuwe verdienmodellen
Verder bestaat de taak van de gemeente vooral uit stimuleren en faciliteren. Zo werkt Rotterdam samen met particuliere eigenaren binnen het EU LIFE@Urban Roofs. Een subsidieproject met als rode draad het ontwikkelen van nieuwe verdienmodellen, zodat dakeigenaren beter inzicht krijgen in het rendement van hun investering. Een recent succes was het dakterras op het Erasmus Medisch Centrum, dat voor een belangrijk deel via crowdfunding tot stand kwam. Van Roosmalen: ‘Dan blijkt dat je ook zachte waarden, zoals het verbeteren van de gezondheid van de patiënten, economisch kunt verzilveren.’
Nieuwe mogelijkheden Omgevingswet
De komst van de nieuwe Omgevingswet biedt volgens Van Roosmalen de nieuwe mogelijkheden. Dankzij de integrale afweging die de nieuw Omgevingswet straks biedt, komt dat proces makkelijker tot stand. ‘In de toekomst zullen we de uiteenlopende functies van daken steeds vaker gaan combineren.’
Leren van Rotterdam
Rotterdam is veruit koploper als het gaat om de hoeveelheid plat dak. Toch kunnen andere gemeenten volgens auteur Wienese veel van de Rotterdamse aanpak leren. ‘Ook Amsterdam heeft zo’n acht miljoen vierkante meter plat dak. En in vrijwel elke gemeente vind je wel industriezones met platte daken die je hiervoor zou kunnen gebruiken. In de poging om aan de Klimaatakkoorden van Parijs te aan voldoen, is dit alvast een mooi begin.’
Het Rotterdamse Dakenboek, nai010 uitgevers
Dit item verscheen eerder op Binnenlandsbestuur.nl
Cover: "Mural - Drievriendenstraat Rotterdam" (CC BY 2.0) by FaceMePLS
Cover: ‘rotterdam daken’
Door Martin Hendriksma
Schrijver en redacteur bij Binnenlands Bestuur
