Nieuwbouw naast snelweg door Aerovista Luchtfotografie (bron: shutterstock.com)

Wonen naast een snelweg of spoorbaan: bij nieuwbouw worden geluidsnormen vaak overschreden

18 oktober 2022

4 minuten

Nieuws Woningen die pal naast een industrieterrein of drukke weg worden gebouwd, of dichtbij een landingsbaan van een vliegveld. Het blijken geen uitzonderingen. Gemeenten realiseren duizenden woningen op plekken waar de geluidsregels overtreden worden.

Het wordt voor gemeenten steeds moeilijker om de grote vraag naar woningen te rijmen met de schaarse ruimte die daarvoor beschikbaar zijn. Ze wijken daarom uit naar bouwlocaties die op het eerste gezicht niet erg voor de hand liggen: nieuwe wooncomplexen op strookjes land naast een snelweg of spoorbaan zijn geen uitzondering. Het zijn plekken met veel lawaai.

Goede akoestiek

Bij de realisatie van nieuwe gebiedsontwikkelingen wordt dan ook rekening gehouden met de geluidshinder die het gebied veroorzaakt. Al eerder werd op deze site het belang van een goede akoestische inrichting benadrukt. Zowel de daadwerkelijke hoeveelheid decibellen als de frequentie, intensiteit en duur van het geluid spelen hierbij een rol en hebben aantoonbare invloed op onze gezondheid. Onderzoek van NRC wijst echter uit dat de landelijke normen voor geluidshinder bij de bouw van nieuwe woningen vaak worden overschreden. Gemeenten hebben in 2021 meer dan vijfduizend woningen laten bouwen waarbij afgeweken werd van de geluidsnormen, schrijft de krant.

De geluidsnormen gaan nog verder omhoog in de Omgevingswet die naar huidige verwachting op 1 juli 2023 van kracht zal zijn

Om te kunnen afwijken, maken gemeenten onder meer gebruik van de ‘Interimwet stad en milieubenadering’. Die wet is eigenlijk bedoeld om de schaarse ruimte in de stad efficiënter te gebruiken. Een van de manieren waarop dat kan, is door extra geluidsoverlast toe te staan, zo staat in de wet. Er mag daarbij ‘in het belang van zuinig en doelmatig ruimtegebruik’ worden afgeweken worden van de milieunormen die betrekking hebben op bodem, lucht en dus ook geluid.

Woningen naast snelweg, Den Bosch door Aerovista Luchtfotografie (bron: shutterstock.com)

‘Woningen naast snelweg, Den Bosch’ door Aerovista Luchtfotografie (bron: shutterstock.com)


Deze wet werd sinds de invoering in 2006 slechts een of twee keer per jaar gebruikt. Maar in de afgelopen jaren wordt deze steeds vaker toegepast, meldt NRC. Ook dit jaar worden er al ruim 1.400 woningen gebouwd met behulp van de wet. Zo wordt in Delft een nieuwbouwwijk met 168 woningen gebouwd waar bewoners niet op zolder mogen slapen. De woningen komen op nog geen honderd meter van de A13 te staan. Geïsoleerde daken houden de hinder van het wegverkeer onvoldoende tegen.

Blik op de Polderbaan

In Amersfoort wil de gemeente zeshonderd woningen bouwen naast een NS-werkplaats en -rangeerterrein. Ook in de gemeente Haarlemmermeer komen zeshonderd nieuwe woningen. Een deel hiervan wordt gebouwd met ‘een prachtig uitzicht richting de Polderbaan’, aldus de website van projectontwikkelaar Evast. Daar komt dus ook de geluidsoverlast bij afkomstig van diezelfde Polderbaan en de nabijgelegen Rijksweg.

Vlaardingen en Amsterdam hebben eveneens plannen voor honderden woningen die naast industrieterreinen en havens gebouwd zullen worden. In Amsterdam wordt de geluidsoverlast van nieuwbouwwijk Haven Stad dusdanig hevig dat ‘de gemeente overweegt bewoners in het koopcontract te laten verklaren dat zij bewust kiezen voor een woning met geluidsoverlast,’ is te lezen in het artikel van NRC.

Compensatie

Gemeenten en projectontwikkelaars proberen op zich de geluidshinder bij nieuwbouw zo goed mogelijk te beperken. Ze doen dat met goed geïsoleerde woningen, koopcontracten die de bewoners verbieden op zolder te slapen, ramen die niet open kunnen of de aanleg van een stille binnentuin. Maar de grenzen worden steeds verder opgezocht, blijkt uit het onderzoek van NRC. En dat terwijl geluid in de leefomgeving een negatieve invloed heeft op de gezondheid. Geluidshinder kan zorgen voor slechtere slaap en stress.

“Als mensen lange tijd aan te veel geluidshinder (en dus stress) blootstaan, kan dat aanleiding geven tot chronische effecten, zoals verhoogde bloeddruk en het risico op hart- en vaatziekten,” waarschuwde Erik Roelofsen – directeur van de Nederlandse Stichting Geluidshinder zo’n twee jaar geleden op Gebiedsontwikkeling.nu.

Gemeenten hebben in 2021 meer dan vijfduizend woningen laten bouwen waarbij afgeweken werd van de geluidsnormen

In het artikel van NRC wordt de verwachting geschetst dat geluidshinder de komende jaren alleen maar zal toenemen. De geluidsnormen gaan nog verder omhoog in de Omgevingswet die naar huidige verwachting op 1 juli 2023 van kracht wordt. Gemeenten zullen met de nieuwe wet in de hand waarschijnlijk nog vaker van de milieunormen afwijken. “Zij mogen besluiten om gezondheid minder zwaar te laten wegen dan andere belangen, zoals werkgelegenheid,” schrijft NRC.

Vliegtuig landing op Schiphol in Amsterdam in Nederland. door Steve Photography (bron: shutterstock.com)

‘Vliegtuig landing op Schiphol in Amsterdam in Nederland.’ door Steve Photography (bron: shutterstock.com)


Erik Roelofsen voorspelde in 2020 al dat geluid in de toekomst voor meer gezondheidsproblemen zal zorgen, met name door de toenemende mobiliteit. Nieuwe woningen worden dichter bij bronnen van geluid gerealiseerd, want daar is nog plek om te bouwen. Dat laat het nieuwe onderzoek van NRC nu duidelijk zien.

Gezonde leefomgeving

Om geluidshinder bij gebiedsontwikkelingen tegen te gaan, noemde Roelofsen destijds zeven maatregelen. Daaronder vallen onder meer het realiseren van stille en rustige gebieden in steden en dorpen. Ook kunnen geluidsabsorberende materialen de akoestiek van de openbare buitenruimte positief beïnvloeden.

Hij pleitte destijds voor een integrale werkwijze bij het bouwen van nieuwe woningen. Roelofsen: “Alleen met een doordacht ontwerp van de stedenbouwkundige situatie, een slimme woningplattegrond en een juiste materialisatie van de gevel kunnen een goede leefomgevings- en verblijfskwaliteit worden gerealiseerd - zelfs in omgevingen met hoge geluidniveaus.”


Lees het volledige artikel op de website van NRC.


Cover: ‘Nieuwbouw naast snelweg’ door Aerovista Luchtfotografie (bron: shutterstock.com)


Tess van den Bossche door Tess van den Bossche (bron: LinkedIn)

Door Tess van den Bossche

voormalig webredacteur Gebiedsontwikkeling.nu


Meest recent

Fenix Food Factory in Rotterdam door Iris van den Broek (bron: Shutterstock)

Katendrecht, Rotterdam: Taking a Walk on the Gentrified Side

Gentrification heeft zeker niet alleen negatieve kanten, hoewel daar wel vaak de nadruk op wordt gelegd. Vincent Baptist vloog het vraagstuk op Katendrecht niet aan met de professionals maar door met bewoners te gaan wandelen.

Onderzoek

27 februari 2024

Fuggerei (Augsburg) door Gerd Eichmann (bron: Wikimedia Commons)

De woningcorporatie van morgen heeft alles te maken met die van gisteren

De woningcorporaties laten een hernieuwd elan zien. Spannend wordt de vraag waar hun toekomst ligt. Reimar von Meding (KAW) schreef er een essay over in opdracht van de Vereniging van Toezichthouders in Woningcorporaties.

Opinie

27 februari 2024

Oude Citroën auto (deux chevaux) in het Hamerkwartier Amsterdam. door Petra Boegheim (bron: shutterstock)

Het Hamerkwartier in Amsterdam gaat los, als de markt tenminste mee wil doen

Het Hamerkwartier is het volgende grote gebied dat in Amsterdam-Noord aan bod komt voor een stevige gebiedstransformatie. De gemeente haalde Kristiaan Borret uit Brussel om de planontwikkeling mede vorm te geven. Een interview over plan en proces.

Casus

26 februari 2024