Portret Manfred Fokkema door Esther Dijkstra (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

Handreiking

12 oktober 2026

2 minuten

Opinie Onze nieuwe columnist Manfred Fokkema richt in zijn eerste bijdrage de aandacht op het fenomeen ‘handreikingen’. Die komen in alle soorten en maten de afgelopen tijd over ons heen, al dan niet in conceptvorm. De vraag is echter of de gebiedsontwikkelingspraktijk hierop zit te wachten.

In Den Haag is men de laatste jaren dol op het uitbrengen van handreikingen. Wat is er de afgelopen tijd zoal over ons werkveld uitgestort? Ik noem – in volstrekt willekeurige volgorde – de handreiking Sociale grondprijzen, de handreiking DAEB, de handreiking Gebiedsontwikkeling in STOP/TPOD, de handreiking Toepassing Didam-regels in de gemeentelijke gronduitgiftepraktijk, de handreiking Realisatiestimulans, de handreiking De stem van de woningzoekenden en de handreiking Kostenverhaal en financiële bijdragen.

Zijn we er dan? Nou nee. Ik kan zo nog wel een paar andere reisgidsen uit mijn mouw schudden, zoals het Informatieblad Besluit Woningbouwimpuls 2020 en staatssteun, de praktijkhandreiking Taxaties Gebiedsontwikkeling, de handleiding Rekenmodel plankostenscan, de Reiswijzer gebiedsontwikkeling 2026 en de concept-handreiking Volhuisvestingsprogramma deel 1. Ja, u leest het goed: een concept-handreiking!

Laat wetgeving alleen in werking treden als nut en noodzaak op voorhand voldoende vaststaan

Uit betrouwbare bron weet ik dat er de komende maanden nog een aantal handreikingen aan zit te komen. Stuk voor stuk bedoeld om de wereld van gebiedsontwikkeling begrijpbaarder te maken. Soms lukt dat. Maar vaak blijf je als lezer toch met het onbevredigende gevoel zitten dat zo’n handreiking slechts een tipje van de regelsluier oplicht en dat het vak gebiedsontwikkeling inmiddels toch wel vrij ingewikkeld is geworden.

Als dienstverlenend advocaat zult u mij hierover in uitgangspunt natuurlijk niet horen klagen. Maar met kinderen in huis die de komende jaren op zoek zullen gaan naar een woning, zie ook ik met lede ogen aan dat het woningtekort maar niet ingelopen wordt. Ik juich het dan ook toe dat driftig geprobeerd wordt te snoeien in overbodige wet- en regelgeving en dat men op ministerieel niveau graag ziet dat gebruik wordt gemaakt van de experimenteermogelijkheden die de Omgevingswet ons inmiddels biedt. Minder gelukkig ben ik met nieuwe wetgeving waar nut en noodzaak bepaald niet van vaststaan. Of wetgeving die deels in werking treedt terwijl de onderliggende regels nog niet eens zijn uitgeschreven, zoals bij de Wet versterking regie volkshuisvesting.

Het gevolg laat zich raden. De praktijk weet niet wat er precies staat te gebeuren en moet zich voor de implementatie verlaten op zoiets als een concept-handreiking. Die voorbarige aanpak gaat sowieso niet versnellend werken. Mag ik de wetgever eens een handreiking doen? Laat wetgeving alleen in werking treden als nut en noodzaak op voorhand voldoende vaststaan én als de bijbehorende regels ook zijn uitgewerkt. Dan leidt zo’n nieuw pakket aan regelgeving wellicht wél tot een woningbouwversnelling.


Over de auteur

Manfred Fokkema is advocaat bij Infense Advocaten. Hij publiceerde op Gebiedsontwikkeling.nu al geregeld over het Didam-arrest. Vanaf deze week treedt hij toe tot ons team van columnisten. De illustratie bij zijn column is vervaardigd door Esther Dijkstra.


Cover: ‘Portret Manfred Fokkema’ door Esther Dijkstra (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)


Manfred Fokkema

Door Manfred Fokkema

Advocaat-partner project- en gebiedsontwikkeling bij Infense advocaten


Meest recent

2010_Begijnhof_van_Breda door Ciao Anita (bron: Flickr)

Gedeeld wonen: voortbouwen op eeuwenoude traditie vergt nieuwe aanpak

Groepen bewoners die samenleven in een gedeeld project, het is een woonvorm die Nederland langer kent. Hoe bruikbaar is het in de huidige woonpraktijk? Het College van Rijksbouwmeester en Rijksadviseurs (CRA) liet dat in kaart brengen.

Onderzoek

13 november 2026

Weekoverzicht 11 November door Gebiedsontwikkeling.nu (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

Dit was de week vol perspectief door nieuwe verbindingen

Deze week ontstond er in het vakgebied perspectief doordat er nieuwe verbindingen zijn aangegaan. In Zuid-Limburg, in Den Haag Zuidwest en in Wenen, waar wijken die van het gas af gaan zich meteen ook voorbereiden op de steeds hetere zomers.

Weekoverzicht

12 november 2026

Goes, Nederland door Bjoern Wylezich (bron: Shutterstock)

Wie bestaande ruimte beter wil benutten, moet weten wat er leegstaat

Gemeenten krijgen steeds meer instrumenten om leegstand aan te pakken. Toch houdt ruim de helft van de gemeenten niet bij welke panden leegstaan. Een gevaarlijke blinde vlek, zo betogen Lars de Vilder en Tijs Francken.

Analyse

12 november 2026

Uw gastbijdrage op GO.nu: Over gastbijdragen

Uw gastbijdrage op GO.nu

Wij staan open voor bijdragen uit wetenschap en praktijk. Wij moedigen auteurs aan hun kennis en ervaring te delen.

Over gastbijdragen
Uw project toevoegen: Ga naar de GO-Projectenkaart

Uw project toevoegen

Wilt u graag een gebiedsontwikkeling toevoegen aan de GO-projectenkaart? Vul dan via onderstaande link het formulier in.

Ga naar de GO-Projectenkaart
Uw organisatie bij de SKG: Ga naar de SKG-website

Uw organisatie bij de SKG

Uw organisatie aansluiten op het netwerk van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling? Neem dan contact op.

Ga naar de SKG-website
Uw bijeenkomst in de agenda: Neem contact op

Uw bijeenkomst in de agenda

U kunt uw gebiedsontwikkeling-gerelateerde evenement aankondigen via onze agenda door contact op te nemen met de redactie.

Neem contact op