Portret Manfred Fokkema door Esther Dijkstra (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

Handreiking

12 oktober 2026

2 minuten

Opinie Onze nieuwe columnist Manfred Fokkema richt in zijn eerste bijdrage de aandacht op het fenomeen ‘handreikingen’. Die komen in alle soorten en maten de afgelopen tijd over ons heen, al dan niet in conceptvorm. De vraag is echter of de gebiedsontwikkelingspraktijk hierop zit te wachten.

In Den Haag is men de laatste jaren dol op het uitbrengen van handreikingen. Wat is er de afgelopen tijd zoal over ons werkveld uitgestort? Ik noem – in volstrekt willekeurige volgorde – de handreiking Sociale grondprijzen, de handreiking DAEB, de handreiking Gebiedsontwikkeling in STOP/TPOD, de handreiking Toepassing Didam-regels in de gemeentelijke gronduitgiftepraktijk, de handreiking Realisatiestimulans, de handreiking De stem van de woningzoekenden en de handreiking Kostenverhaal en financiële bijdragen.

Zijn we er dan? Nou nee. Ik kan zo nog wel een paar andere reisgidsen uit mijn mouw schudden, zoals het Informatieblad Besluit Woningbouwimpuls 2020 en staatssteun, de praktijkhandreiking Taxaties Gebiedsontwikkeling, de handleiding Rekenmodel plankostenscan, de Reiswijzer gebiedsontwikkeling 2026 en de concept-handreiking Volhuisvestingsprogramma deel 1. Ja, u leest het goed: een concept-handreiking!

Laat wetgeving alleen in werking treden als nut en noodzaak op voorhand voldoende vaststaan

Uit betrouwbare bron weet ik dat er de komende maanden nog een aantal handreikingen aan zit te komen. Stuk voor stuk bedoeld om de wereld van gebiedsontwikkeling begrijpbaarder te maken. Soms lukt dat. Maar vaak blijf je als lezer toch met het onbevredigende gevoel zitten dat zo’n handreiking slechts een tipje van de regelsluier oplicht en dat het vak gebiedsontwikkeling inmiddels toch wel vrij ingewikkeld is geworden.

Als dienstverlenend advocaat zult u mij hierover in uitgangspunt natuurlijk niet horen klagen. Maar met kinderen in huis die de komende jaren op zoek zullen gaan naar een woning, zie ook ik met lede ogen aan dat het woningtekort maar niet ingelopen wordt. Ik juich het dan ook toe dat driftig geprobeerd wordt te snoeien in overbodige wet- en regelgeving en dat men op ministerieel niveau graag ziet dat gebruik wordt gemaakt van de experimenteermogelijkheden die de Omgevingswet ons inmiddels biedt. Minder gelukkig ben ik met nieuwe wetgeving waar nut en noodzaak bepaald niet van vaststaan. Of wetgeving die deels in werking treedt terwijl de onderliggende regels nog niet eens zijn uitgeschreven, zoals bij de Wet versterking regie volkshuisvesting.

Het gevolg laat zich raden. De praktijk weet niet wat er precies staat te gebeuren en moet zich voor de implementatie verlaten op zoiets als een concept-handreiking. Die voorbarige aanpak gaat sowieso niet versnellend werken. Mag ik de wetgever eens een handreiking doen? Laat wetgeving alleen in werking treden als nut en noodzaak op voorhand voldoende vaststaan én als de bijbehorende regels ook zijn uitgewerkt. Dan leidt zo’n nieuw pakket aan regelgeving wellicht wél tot een woningbouwversnelling.


Over de auteur

Manfred Fokkema is advocaat bij Infense Advocaten. Hij publiceerde op Gebiedsontwikkeling.nu al geregeld over het Didam-arrest. Vanaf deze week treedt hij toe tot ons team van columnisten. De illustratie bij zijn column is vervaardigd door Esther Dijkstra.


Cover: ‘Portret Manfred Fokkema’ door Esther Dijkstra (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)


Manfred Fokkema

Door Manfred Fokkema

Advocaat project- en gebiedsontwikkeling bij Infense advocaten


Meest recent

Portret Manfred Fokkema door Esther Dijkstra (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

Handreiking

Onze nieuwe columnist Manfred Fokkema richt in zijn eerste bijdrage de aandacht op het fenomeen ‘handreikingen’. Die komen in alle soorten en maten de afgelopen tijd over ons heen. Maar helpt ons dat verder?

Uitgelicht
Opinie

12 oktober 2026

Kazernestraat At Amsterdam The Netherlands 24-5-2024 door Dutchmen Photography (bron: Shutterstock)

Onderzoekers ontwerpen richtlijnen voor eenzaamheidsvriendelijke leefomgevingen

Als maatschappelijk probleem staat eenzaamheid al lange tijd op de radar en ook in de gebouwde omgeving is het allang geen ondergeschoven begrip meer. Drie onderzoekers ontwikkelden een ruimtelijk kader voor eenzaamheidsvriendelijke omgevingen.

Onderzoek

12 oktober 2026

gras landschap veld cloud platteland door Pixino (bron: Pixino)

Stikstofbeleid van papier naar perceel: begin waar de beweging al is

De recente openingen in het stikstofdossier zijn goed nieuws voor de ontwikkeling van het landelijk gebied. Maar volgens Marijn van Asseldonk, Martijn van der Heide en Joks Janssen is het wel van belang om juist nu door te pakken.

Opinie

9 oktober 2026

Uw gastbijdrage op GO.nu: Over gastbijdragen

Uw gastbijdrage op GO.nu

Wij staan open voor bijdragen uit wetenschap en praktijk. Wij moedigen auteurs aan hun kennis en ervaring te delen.

Over gastbijdragen
Uw project toevoegen: Ga naar de GO-Projectenkaart

Uw project toevoegen

Wilt u graag een gebiedsontwikkeling toevoegen aan de GO-projectenkaart? Vul dan via onderstaande link het formulier in.

Ga naar de GO-Projectenkaart
Uw organisatie bij de SKG: Ga naar de SKG-website

Uw organisatie bij de SKG

Uw organisatie aansluiten op het netwerk van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling? Neem dan contact op.

Ga naar de SKG-website
Uw bijeenkomst in de agenda: Neem contact op

Uw bijeenkomst in de agenda

U kunt uw gebiedsontwikkeling-gerelateerde evenement aankondigen via onze agenda door contact op te nemen met de redactie.

Neem contact op