Analyse Van levenloze vlakte naar groene biotoop: met dit zes-stappenplan van Ingrid Sloots (Nest architect voor de dieren) kan ieder project omgetoverd worden tot een natuurinclusieve ontwikkeling.
Als ontwikkelaar heb je aan steeds meer eisen en wensen te voldoen rondom natuurinclusief en klimaatadaptief bouwen. En dat is niet voor niets! De natuur maakt de gebouwde omgeving leefbaarder voor mens en dier. Het zorgt voor plekken waar mensen prettig kunnen wonen. Want zeg nou zelf: wie wil er wonen op een plek waar de vogels niet eens willen fluiten?
Zes-stappenplan
In de afgelopen weken gaven we in deze spoedcursus natuurinclusief ontwikkelen een aantal tips en voorbeelden. Wil je weten hoe je de natuurinclusieve wensen en eisen mee kunt nemen en hoe je er waarde mee kunt creëren voor je project? In dit laatste artikel zetten we deze op een rij in een overzichtelijk zes-stappenplan, geschikt voor ieder project.
Bekijk hier de eerdere afleveringen van de spoedcursus
1.Voer de quickscan Wet Natuurbescherming en kansenscan biodiversiteit uit
Een vertraging in het bouwproject van 25 maanden? Dat is natuurlijk niet wenselijk. Toch is dit het risico dat je loopt als je niet vanaf het begin de biodiversiteit en wet natuurbescherming meeneemt in een project. Daarom is het belangrijk dat je in een vroeg stadium een ecologische quickscan uitvoert en de kansen voor de natuur en ecosysteemdiensten in kaart brengt.
2.Beperk de risico’s in de planning
De duur van het ecologische traject kan verkort worden door de onderzoeken en de mitigerende maatregelen (dus bedoeld om negatieve effecten te voorkomen of te reduceren) parallel uit te laten voeren. Voordat je alle kennis hebt vanuit de veldonderzoeken, kun je bijvoorbeeld al de alternatieve verblijven voor veel voorkomende diersoorten plaatsen. Dat bespaart zo’n zes maanden in het proces. En ook al plaats je waarschijnlijk meer voorzieningen dan waartoe je verplicht blijkt te zijn, je bespaart wel veel tijd.
3.Zorg voor expertise in het projectteam
Natuurinclusief ontwikkelen gaat over het verbinden van ecologische kennis, wetgeving, lokaal beleid, landschap en architectuur tot een coherent plan dat resulteert in een verbeterd leefklimaat. Het is daarom verstandig om hier een verbindende partij voor te vragen die het plan verrijkt voor natuurinclusief bouwen. Zo voeg je de benodigde kennis toe aan het team waar je mee werkt.
4.Creëer (de juiste) waarde en borg je investering
De mitigerende maatregelen voor de wet natuurbescherming zijn slechts de basis van natuurinclusief ontwikkelen, want ze beschermen alleen wat er al is. Om daadwerkelijk waarde te creëren door natuurinclusief te bouwen, moet je de kansen die de natuur biedt oppakken om de leefomgeving te verbeteren.
Groene gevels dragen bijvoorbeeld bij op meerdere manieren: ze zorgen voor verkoeling op straat en in de gebouwen, de gevelplanten nemen fijnstof op, en het zichtbare groen werkt stressverlagend voor bewoners. Groene daken kunnen water opnemen en regenwater vertraagd verwerken, en ze maken zonnepanelen efficiënter door de verkoelende werking van het groen. Zo kun je vanuit ecosystemen de natuur jou laten helpen om bijvoorbeeld meer te halen uit je investering, hittestress tegen te gaan en een prettigere buurt te realiseren.
‘Klimaatadaptief ontwerpen, Utrecht’ door Nanda Sluijsmans (bron: Flickr.com) onder CC BY-SA 2.0, uitsnede van origineel
Kies bij je investeringen wel voor bomen en planten die passen bij de diersoorten die je een plek wil geven, en kies daarbij voor soorten die veel kans maken in het type bebouwing dat je wilt realiseren. Zo wordt de kans veel groter dat de aangebrachte nestkasten ook daadwerkelijk bewoond worden. Hierdoor borg je als ontwikkelaar de impact van je investering in natuurinclusief bouwen.
5.Beschrijf de impact en zorg voor monitoring
Met een natuurinclusieve gebiedsontwikkeling maak je doorgaans impact voorbij het plangebied en de toekomstige bewoners. Je helpt wateroverlast voorkomen in de stad, creëert nieuwe wandel- en fietsroutes, stimuleert de groei van biodiversiteit, en laat meer mensen genieten van een groene omgeving. Dit maakt je project waardevoller voor de gemeente en voor omwonenden. Het vroegtijdig delen van deze impact helpt om enthousiasme voor de plannen te realiseren en om bezwaren te reduceren. Zorg daarbij dat je de impact ook monitort na oplevering. Zo krijg je nog sterkere projectreferenties die laten zien wat jij als ontwikkelaar bijdraagt door natuurinclusief te ontwikkelen.
6.Leg je proces vast
Het is verstandig om het proces van natuurinclusief ontwikkelen goed in kaart te brengen en te standaardiseren voor al je projecten. Zo hou je zicht op zowel de bomen als het bos, bespaar je tijd en kosten, en kun je beide besteden aan de realisatie van nog betere natuurinclusieve projecten.
Cover: ‘Natuurinclusief Stedelijk wonen’ door Nanda Sluijsmans (bron: Flickr.com)
Door Ingrid Sloots
Ingrid Sloots is directeur en adviseur natuurinclusief bouwen bij Nest Natuurinclusief. Zij is tevens Ambassadeur Natuurinclusief Bouwen bij de provincie Zuid-Holland.
