Kamer schiet gemeenten te hulp bij Omgevingswet

Acht tips van Neprom: Hoe haal ik het maximale uit de Omgevingswet?

8 april 2017

3 minuten

De Omgevingswet komt eraan. Wat kan ik nu al als ontwikkelaar doen? Waar moet ik straks (2019) op letten? In dit artikel staan acht tips voor ontwikkelaars: voor een goede voorbereiding en om processen daadwerkelijk te versnellen en te verbeteren. Een artikel van Nicolette Zandvliet van Neprom, het platform van Nederlandse projectontwikkelaars.

Doel

Het huidige omgevingsrecht is complex en versnipperd. Daarom wordt het gebundeld en gemoderniseerd. De bestuurlijke afwegingsruimte op lokaal niveau wordt vergroot. Er is gekozen voor een samenhangende benadering van beleid, besluiten en regels. Hoe vinden ontwikkelaars hun weg daarin?

Tips op een rij

Maak gebruik van het kameleonkarakter van de wet. En specifiek de omgevingsvisie. Straks heeft elke gemeente die. Daarin staat wat de gemeente belangrijk vindt. Ze worden nu voorbereid! Praat mee en toon betrokkenheid. Vertel met je project het verhaal van de omgevingsvisie en het maakt meer kans van slagen;

- Let op je woordgebruik. Het gaat straks om de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Dat is heel breed. Het gaat niet meer om de ruimtelijke ordening. Het gaat om de samenhang van aspecten als milieu, natuur en water. Een integrale benadering staat centraal;

- Ken het omgevingsplan. Dat is het belangrijkste instrument. Het gaat verder dan het huidige bestemmingsplan. In het omgevingsplan kunnen gemeenten eigen en scherpere waarden opnemen voor bijvoorbeeld bodem, lucht en geluid. Ook op het gebied van duurzaamheid en materiaalgebruik mogen zij afwijken. Dat wil zeggen: meer dan het wettelijk minimum vragen.

Bovendien worden in het omgevingsplan de regels voor kostenverhaal opgenomen. Inclusief de rekenregels en de regels over de afrekening. Oefen daar waar nodig en mogelijk invloed op uit;

- Deal met de praktijk van het programma. Als waarden niet gehaald (dreigen te) worden, mag/moet de gemeente in een programma maatregelen en beleid opnemen om alsnog de beoogde kwaliteit te halen. Denk aan een rioleringsprogramma. Dat kan gevolgen hebben voor je project. Wees alert en maak je zienswijze tijdig kenbaar;

- Betrek je omgeving erbij! Bij de vergunningaanvraag moet je volgens de Omgevingswet gegevens overleggen over participatie van en overleg met derden. In lagere regelgeving gaat mogelijk niet exact vastgelegd worden hoe dat moet. Wanneer je project op draagvlak kan rekenen, worden de daaraan voorafgaande processen mogelijk sneller doorlopen;

- Trek de toetsen naar je toe. Op grond van de wet kwaliteitsborging voor het bouwen wordt de toets aan het bouwbesluit los gelaten (door gemeenten). Marktpartijen worden zelf verantwoordelijk. De wet ligt bij de Eerste Kamer. Op grond van de Invoeringswet Omgevingswet wordt mogelijk ook de toets aan het omgevingsplan los gelaten. Dat voorstel is in termen van rechtszekerheid en financierbaarheid van projecten nog wel een breinkraker;

- Maak vaart. Op grond van de (concept) Invoeringswet kan je na maximaal vier jaar wegbestemd worden zonder dat nadeelcompensatie verschuldigd is. Dat bevordert de dynamiek in een gebied;

- Let op de verborgen parels in de wet. Een voorbeeld van een ruwe parel is het instrument ‘stedelijke kavelruil’. Hiermee kunnen, op vrijwillige basis, onroerende zaken in stedelijk gebied geruild worden. Het kan helpen het gebied opnieuw in te richten. In het geval van transformaties van bestaand stedelijk gebied of andere herindelingen.

Iets nieuws onder de zon

Wordt straks alles anders? Wordt iedereen beter van de omgevingswet? Dat hangt onder andere af van de invulling op lokaal niveau door gemeenten. En of we in staat zijn met elkaar de omslag te maken naar een integrale benadering, zonder blauwdruk door de overheid. Probeer het eens!


Cover: ‘Kamer schiet gemeenten te hulp bij Omgevingswet’


Door Rogier Hentenaar

Hoofdredacteur en mede-eigenaar Vastgoedjournaal


Meest recent

Low Carbon Urbanism door BURA-LEVS-UCA (bron: BURA-LEVS-UCA)

“Denk op gebiedsniveau zo vroeg mogelijk over CO₂-uitstoot na”

In de publicatie Low Carbon Urbanism wordt op basis van zeven gebiedstypologieën onderzocht waar de CO₂-winst in gebiedsontwikkeling behaald kan worden. “Gebruik CO₂ vanaf fase één in een ontwikkeling als ontwerpparameter.”

Onderzoek

1 april 2026

Skate- en cultuurplek Pier15 op de kop van de Veilingkade, Breda door Denise Vrolijk (bron: Denise Vrolijk)

Samen bouwen aan de sweetspot van Breda

De makers van ’t Zoet in Breda hebben lef. Een publieke samenwerking tussen provincie en gemeente durft van koers te veranderen en stelt leefkwaliteit centraal. De vroegtijdige betrokkenheid van partners en belanghebbenden blijkt essentieel.

Uitgelicht
Casus

31 maart 2026

Hans-Hugo Smit Column Cover door Esther Dijkstra (bron: Illustratie Esther Dijkstra, bewerkte foto Matthijs van Roon)

Ombudsmanwoningbouw

Columnist Hans-Hugo Smit las de politieke analyses na de gemeenteraadsverkiezingen en de term ombudsmanpolitiek viel op. Hij trekt de vergelijking met ons vakgebied en ziet daar tot zijn spijt regelmatig ombudsmanwoningbouw voorbijkomen.

Opinie

30 maart 2026

Uw gastbijdrage op GO.nu: Over gastbijdragen

Uw gastbijdrage op GO.nu

Wij staan open voor bijdragen uit wetenschap en praktijk. Wij moedigen auteurs aan hun kennis en ervaring te delen.

Over gastbijdragen
Uw project toevoegen: Ga naar de GO-Projectenkaart

Uw project toevoegen

Wilt u graag een gebiedsontwikkeling toevoegen aan de GO-projectenkaart? Vul dan via onderstaande link het formulier in.

Ga naar de GO-Projectenkaart
Uw organisatie bij de SKG: Ga naar de SKG-website

Uw organisatie bij de SKG

Uw organisatie aansluiten op het netwerk van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling? Neem dan contact op.

Ga naar de SKG-website
Uw bijeenkomst in de agenda: Neem contact op

Uw bijeenkomst in de agenda

U kunt uw gebiedsontwikkeling-gerelateerde evenement aankondigen via onze agenda door contact op te nemen met de redactie.

Neem contact op