Dit waren de weken van de waardevolle lessen

De Nijmeegse Vierdaagse zit er weer op. Mark Eichner liep voor de elfde keer in vier dagen tijd in totaal 200 km. Bij de start viel hem een bijzondere vergelijking in: de Vierdaagse kunnen we zien als een tijdelijke stad. Een stad met een duidelijke infrastructuur, eigen gebruiksregels, voorzieningen, ontmoetingsplekken en een herkenbare identiteit. Juist daarom bevat de Vierdaagse naar zijn idee interessante lessen voor gebiedsontwikkeling.

Modulair bouwen heeft de toekomst. Maar hoe zorgen we ervoor dat het massa krijgt, schaalgrootte, zodat het écht voet aan de grond krijgt? Die vraag wordt vaak gesteld. Na vijf jaar SmartBuilds (sinds 1 juni 2025 onderdeel van BPD | Bouwfonds Gebiedsontwikkeling) tekenen de eerste antwoorden zich af, zo maakt Edwin Lucas duidelijk in een reconstructie van de groei van deze startup.

Om woongebieden klaar te maken voor het klimaat van nu en morgen, is een samenwerking nodig tussen meerdere partijen. Tot die les kwam bestuurder Marike Bonhof van woningcorporatie Ymere. Zij haalde met de Nederlandse Waterschapsbank nog vier andere partners bij elkaar en koppelde ze aan een gebiedsontwikkeling in Haarlem: de bouw van 200 nieuwe sociale huurwoningen aan de Korte Verspronckweg die straks na oplevering ‘waterpositief’ zijn.

Het is in de deze droge tijden soms wat lastig voor te stellen, maar er komen zeker ook weer momenten dat er tevéél water valt. En kunnen gebieden daar dan mee om gaan? Luc Ponsioen, Arnold van ’t Veld en Martijn van Gelderen belichten dat vraagstuk van meerdere kanten en richten de aandacht met name op de vraag hoe waterveiligheid het beste kan worden gedefinieerd. Twee cases – Holland Park West en bouwen in het Markermeer – dienen als bewijslast.

Onze recensent Jaap Modder nam de nieuwe uitgave ‘Circular Communities’ tot zich. Met daarin zowel casestudies in Nederland als ver daarbuiten. Ze leveren in ieder geval een gemeenschappelijke taal op voor de actoren in de circulaire gemeenschap en dat is al winst. En de ‘Circular Value Flower’ wordt geïntroduceerd als model om waardenketens mee te ontwikkelen en ontwerpen.

Het stadshof past door de combinatie van compactheid en gemeenschapsgevoel perfect in de huidige tijd van binnenstedelijke verdichting. Maar wat maakt een stadshof effectief en hoe draagt de architectuur ervan bij aan de waardering van bewoners voor hun eigen woonomgeving? Heijmans en TU/e analyseerden twaalf Nederlandse stadshoven en onderzochten welke lessen er te leren zijn.

Infrastructuur is een belangrijke voorwaarde voor het bouwen van woningen en een succesvolle gebiedsontwikkeling. De provincie Zuid-Holland en de gemeente Katwijk maken de balans op en vertellen hoe zij met een nieuwe werkwijze de aanleg van infrastructuurprojecten (en daarmee de gehele gebiedsontwikkeling) versnellen. “Je krijgt er niet alleen een mooier, maar ook een leuker project van.”