Data & Digitalisering

In dit dossier vindt u onze belangrijkste artikelen over de rol en waarde van data & digitalisering voor gebiedsontwikkeling. We behandelen vier vragen: welke meerwaarde biedt data, wat zijn hier goede voorbeelden van, hoe ga je ermee aan de slag, en welke gevaren komen daarbij kijken.

Dossier Data & Digitalisering door ESB Professional (bron: Shutterstock)

20 juni 2022


“We moeten iets met data!”, is een veelgehoorde uitspraak in gebiedsontwikkeling. Maar data is een abstract en amorf begrip. Om te begrijpen hoe gebiedsontwikkeling kan profiteren, is het ten eerste nodig om vast te stellen wat data is en welke waarde het heeft. Goede voorbeelden, hoe spaarzaam ook nog in hun bestaan, kunnen daarbij helpen. Daarnaast is het nodig om duidelijk te krijgen wat ervoor zorgt dat gebiedsontwikkelaars nog niet massaal op de data-trein gesprongen zijn én welke gevaren er kleven aan de inzet van data.

Wat is de (meer)waarde van data voor gebiedsontwikkeling?

Met de grote opgaven van nu kunnen we het ons niet permitteren om keuzes te maken zonder goed gebruik te maken van data. Niet omdat data als vanzelf het goede antwoord genereren. Wel omdat de schaal, complexiteit en urgentie van de opgaven niet getackeld kunnen worden met de klassieke kwalitatieve en lineaire beleidsaanpak.

Nadina Galle door Jolanda Nouws (bron: Nadina Galle)

Nadina Galle: "Technologie kan het groen in de stad verbeteren"

Natuur in de stad heeft het vaak moeilijk. Ecological engineer Nadina Galle wil daar met de inzet van technologie iets aan doen. "Een grote, zo niet de grootste rol, is weggelegd voor partijen die betrokken zijn bij gebiedsontwikkeling."

Persoonlijk

11 mei 2022

Cover Data & gebiedsontwikkeling door Chris Liverani (bron: Unsplash)

Wat er met data kan - en waarom we deze nog niet gebruiken

In de eerste publicatie uit de serie ‘data & gebiedsontwikkeling’ analyseren Ruben Visser (Over Morgen) en Inge Janse (Leerstoel Gebiedsontwikkeling) wat de mogelijkheden van data zijn, wat deze tegenhoudt, en hoe dat op te lossen is.

Uitgelicht
Analyse

16 april 2021

Fictieve themakaart regionale energiestrategie door Over Morgen (bron: Over Morgen)

Geen goede gebiedsontwikkeling zonder data

Verduurzaming gebouwen, klimaatadaptatie, 1 miljoen extra woningen: niets lukt zonder goed gebruik van informatie. Vier adviseurs van Over Morgen illustreren welke rol data kunnen spelen bij deze en andere gebiedsontwikkelingen.

Analyse

3 december 2018

big data kleurrijk

Tot betere besluiten komen dankzij Big Data

Inspelen op een sterk veranderende wereld waar Big Data een steeds belangrijkere rol spelen. Marten Middendorp van Republiq ziet data als kern van het business model van zijn adviesbureau. Big Data zijn niet meer weg te denken. Heleen Aarts, Directe…

Nieuws

12 oktober 2016

Welke voorbeelden zijn er van succesvolle toepassingen?

Hoewel data nog niet en masse wordt ingezet bij gebiedsontwikkeling, zijn er wel deelgebieden die hier al van profiteren. Denk aan de bouw van digital twins, het vinden van succesvolle voorbeelden van stedelijke verdichting en verbetering van participatie en leefbaarheid. Ook kan gebiedsontwikkeling veel leren van datagebruik in aanpalende sectoren, zoals water, mobiliteit en vastgoed.

Luchtfoto van Singapore zakenwijk en stad bij schemering in Singapore, Azië door Travelpixs (bron: Shutterstock)

In Singapore maakt een digital twin de belofte waar

Het gebruik van de digital twin staat in veel Nederlandse gemeenten nog in de kinderschoenen, maar in Singapore worden grote stappen gezet. Zijn advies: zorg voor een duurzaam systeem en denk direct aan de lange termijn.

Casus

13 april 2022

Cover Data & gebiedsontwikkeling door Chris Liverani (bron: Unsplash)

Waarom data in de publieke ruimte een nutsvoorziening moet zijn

De voetganger rukt op in de publieke ruimte. Joof Tummers en Marco Duijnisveld van Movares leggen uit hoe betere data leidt tot dito inzichten voor voetgangersgerichte gebiedsontwikkeling.

Uitgelicht
Analyse

28 februari 2022

Cover Data & gebiedsontwikkeling door Chris Liverani (bron: Unsplash)

Plinten maken de stad - en data maakt goede plinten

Hoe zorg je ervoor dat de plinten gevuld worden met de juiste winkels, zodat zowel de verhuurder als de omwonenden blij worden? Via data, vertellen Walter Bokern en Tijn Croon van Springco - maar dan wel met de gebruiker centraal.

Uitgelicht
Onderzoek

28 januari 2022

Groene stad van de toekomst door John_T (bron: shutterstock.com)

Van groen naar poen, met dank aan data

Een groene omgeving is van grote waarde. Maar hoeveel precies, dat weet niemand. Cobra Groeninzicht probeert daarom de baten te kwantificeren via big green data, zodat gemeenten beter weten hoe ze ervoor staan én waar de kansen liggen.

Onderzoek

29 oktober 2021

Smart City concept door Rassco (bron: Shutterstock)

Corona helpt Nederlandse gemeenten om digital twin te omarmen

Slechts enkele gemeenten werken met een digital twin, een digitale kopie van de openbare ruimte waarbij data de basis vormt voor nieuwe inzichten en beleid. Door de coronacrisis lijkt het tij te keren.

Analyse

4 oktober 2021

AI-tool toont in Amsterdam-Zuid open ruimte op basis van lucht, natuur of bouw door AI-Tool (bron: Lectoraat Bouwtransformatie Hogeschool van Amsterdam)

Op zoek naar referenties voor stedelijke verdichting? Deze intelligente tool helpt mee

Onderzoekers van de Hogeschool van Amsterdam lanceren een zoekmachine die via kunstmatige intelligentie referenties vindt voor stedelijke verdichting, mét behoud van een goede leefomgeving.

Onderzoek

20 september 2021

Cover Data & gebiedsontwikkeling door Chris Liverani (bron: Unsplash)

Data en de omgevingswet: een grote belofte met serieuze kanttekeningen

Een van de pilaren van de Omgevingswet is het bijbehorende digitale stelsel. Advocaat Jan Reinier van Angeren analyseert minutieus welke rol data daarbinnen krijgt, inclusief de juridische haken en ogen.

Uitgelicht
Analyse

13 september 2021

Cover Data & gebiedsontwikkeling door Chris Liverani (bron: Unsplash)

Water en data: een koningskoppel

Hoogleraar Co Verdaas is óók dijkgraaf. Voor de serie ‘data & gebiedsontwikkeling’ belicht hij wat dit vakgebied kan leren van de watersector. “Urgentie en up front financiering leiden tot een praktijk die vergroeid is met het genereren van data.”

Uitgelicht
Analyse

15 juni 2021

Cover Data & gebiedsontwikkeling door Chris Liverani (bron: Unsplash)

Wat gebiedsontwikkeling kan leren van datatoepassingen in mobiliteit

Joof Tummers en Marco Duijnisveld van adviesbureau Movares leggen in dit deel van ‘data en gebiedsontwikkeling’ uit welke inzichten datagebruik in mobiliteit heeft opgeleverd én wat gebiedsontwikkelaars daarvan kunnen leren.

Uitgelicht
Analyse

26 mei 2021

Cover Data & gebiedsontwikkeling door Chris Liverani (bron: Unsplash)

Data in en rond gebouwen: ervaringen uit de vastgoedsector

Wat is bekend over het gebruik van data in en om gebouwen? Wat zijn de ontwikkelingen? En wat kunnen gebiedsontwikkelaars hiervan leren? Vijf marktpartijen delen hun kennis met adviseurs van Fakton voor de serie ‘data & gebiedsontwikkeling’.

Uitgelicht
Analyse

3 mei 2021

Leefbaarheidseffectrapportage (2020) door StrateGis (bron: www.strategisgroep.nl)

Datagedreven gebiedsontwikkeling: leefbaarheidseffectrapportage maakt de weg vrij

De Leefbaarheidseffectrapportage bewijst dat data kan bijdragen aan burgerparticipatie in gebiedsontwikkeling, stelt afstudeerder Gerben van der Korput. Hij inventariseerde de voor- en nadelen.

Uitgelicht
Onderzoek

1 juli 2020

Screenshot 3D BAG Viewer - Delft door Redactie Gebiedsontwikkeling.nu (bron: 3dbag.nl)

Digitale gebiedsontwikkeling: alle Nederlandse gebouwen ontsloten in 3D

Onderzoekers van de TU Delft hebben van alle 10 miljoen gebouwen in Nederland 3D data beschikbaar gesteld. Ontwikkelaars kunnen zo betere keuzes maken in de digital twin van het gebied.

Onderzoek

29 april 2021

Leefbaarheid in de wijk door Anne Dullemond (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

Met data wordt bewonersparticipatie wél een succes

Mede door de Omgevingswet kunnen gemeentes niet langer om de burgers heen(bouwen). Anne Dullemond van Strategis betoogt dat dit ‘spannende nieuwe speelveld’ voor alle partijen voordelen heeft, mits de benodigde data op orde is.

Uitgelicht
Analyse

23 december 2019

Park A-Gogelweg Den Haag door Michiel1972 (bron: commons.wikimedia.org)

Zo kun je met data de leefbaarheid verbeteren

Het gebruik van data biedt kansen om de leefbaarheid te verbeteren, maar dit is nog lang geen gemeengoed. Data-adviseur Christian Verhagen legt via ervaringen in Den Haag uit hoe wijkprofielen hierbij kunnen helpen.

Uitgelicht
Analyse

22 januari 2021

Toekomstbeeld Nijmegen duurzame dakenkaart - Rooftop Revolution, 2020

Duurzame Daken Kansenkaart helpt gebiedsontwikkelaars het dak te benutten

Ruimtelijke uitdagingen in steden worden steeds groter, maar de ruimte blijft schaars. De oplossing: gebruik het dak. De nieuwe Duurzame Daken Kansenkaart is een vertrekpunt en inspiratiebron voor overheden, marktpartijen en bewoners.

Uitgelicht
Nieuws

10 december 2020

Kabels en leidingen  -> Photo by Mika Baumeister on Unsplash

Data-governance cruciaal voor inzet bodem bij gebiedsontwikkeling

Steeds vaker komen gebiedsontwikkelaars tot de ontdekking dat de kennis over de ondergrond beperkt én versnipperd is. In Amsterdam wordt daarom alle informatie van zowel boven als onder de grond in 3D gevisualiseerd.

Casus

26 november 2020

Gebiedsvisie Stationskwartier Amersfoort

Digital twin helpt bij ontwerp klimaatadaptief stationsgebied Amersfoort

Veranderingen in het klimaat maken het belang van klimaatadaptieve gebiedsontwikkeling steeds belangrijker. De gemeente Amersfoort zette voor de herontwikkeling van het stationsgebied een digitale versie van de stad in.

Casus

19 juni 2020

Brede centrum, aandeel sociale huur

Woningbouw door data-analyse: zo doet Breda dat

Vrije markt of sociale huur? Sportplek of groen? Om te bepalen wat waar nodig is, maakt Breda gebruik van op data gebaseerde gebiedsprofielen. Nicolien de Heer van analysebureau Springco legt uit hoe dat proces werkt.

Uitgelicht
Casus

14 februari 2020

Nieuwbouw Wikimedia Commons

Nieuwbouwmonitor geeft via data inzicht in nieuwbouw(plannen)

Waar wordt het meeste gebouwd en hoeveel nieuwbouw komt erbij? Met de Nieuwbouwmonitor van de Geodienst en het Real Estate Centre van de Rijksuniversiteit Groningen kun je de nieuwbouw in Nederland zelf bijhouden.

Nieuws

4 december 2019

Rotterdam biedt ontwikkelaars digitale kopie_Cover_Janneke ten Kate

Rotterdam biedt ontwikkelaars digitale kopie

In de digitale versie van Rotterdam kunnen ontwikkelaars hun ruimtelijke ontwikkelingen visueel weergeven en plannen toetsen aan wetgeving. Productmanager Roland van der Heijden blikt op de mogelijkheden vooruit.

Nieuws

19 november 2019

triangel cover

Gebiedsontwikkeling à la Triangel: data en spel in plaats van het oude model

INTERVIEW Hoe ontwikkel je een gebied ondanks radicaal veranderende omstandigheden? Voor de ontwerpstudie ‘Stad van de Toekomst’ verzon team Triangel een flexibel proces. Teamvoorzitter Bart Mispelblom Beyer: “Het oude model werkt niet meer.”

Uitgelicht
Persoonlijk

14 februari 2019

Utrecht Maliesingen en Knuppelbrug 1900

Utrecht, gezonde stad dankzij koppeling data

De gemeente Utrecht ontwikkelt een digitaal, interactief 3D-platform voor stedelijke ontwikkeling in de breedste zin van het woord. Datagedreven sturing is een prioritair thema. Wat de gemeente Utrecht voor ogen staat, laat zich nog het best omschri…

Persoonlijk

4 september 2017

Gocongres 2016 sessie a

Data vertellen (veel over) wat de klant wil

Wat wil de klant? Deze simpele vraag is steeds makkelijker in kaart te brengen dankzij het gebruik van data. Tijdens de parallelsessie Klantgedrag en woningaanbod: Big Data, big deal? lieten SYNCHROON, Blauwhoed en BPD Gebiedsontwikkeling zien hoe z…

Verslag

15 november 2016

Hoe ga je als gebiedsontwikkelaar aan de slag met data?

Door van data toepassingsgerichte informatie te maken, krijg je inzichten die bijdragen aan goede dialoog en aan waardevolle oplossingen en keuzes. Juist vanwege de complexiteit, onderlinge afhankelijkheden en urgentie van de opgaven in de leefomgeving is gericht gebruik van data essentieel.

Istanbul door 4.murat (bron: shutterstock)

De computer helpt steeds beter bij het ontwerpen van de stad

Wereldwijd worstelen gebiedsontwikkelaars met de steeds groter wordende steden. Wetenschappers hebben een computermodel ontwikkeld waarmee stedelijke uitbreiding tegelijkertijd origineel, duurzaam, divers en in lijn met de omliggende wijken kan zijn.

Onderzoek

16 mei 2022

Cover Data & Gebiedsontwikkeling door Volta (bron: Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling)

Aan de slag met data? Lees dan de publicatie Data & Gebiedsontwikkeling

Gebiedsontwikkelaars zijn steeds afhankelijker van data en slimme datatoepassingen. Hoe je dat aanpakt, deelt de SKG Kring van Adviseurs in haar gratis beschikbare publicatie Data & gebiedsontwikkeling.

Onderzoek

8 april 2022

Data

Data in gebiedsontwikkeling: denk groot en begin klein

We kunnen meer met digitale data in gebiedsontwikkeling, stellen Marloes van Kleef (Over Morgen) en Judith van Rijswick (Brink Group). “Hoe? Denk groot en begin klein. Maar denk in ieder geval nooit klein!”

Uitgelicht
Analyse

23 oktober 2019

Photo by Markus Spiske on Unsplash

‘Werk niet data-gedreven, maar data-ondersteund’

ANALYSE Het is voor overheden van cruciaal belang om bij gebiedsontwikkeling niet mee te gaan in de data-gedreven hype, betoogt open data-consultant Jochem van den Berg. Een niet te plaatsen tippelzone en nooit gebouwde stallen bewijzen dat.

Uitgelicht
Nieuws

16 augustus 2019

screenshot Leefbaarheidseffectrapportage Bezuidenhout

Gebiedsontwikkeling met open data: niet makkelijk, wel beloftevol

VERSLAG Er kan veel met digitale data, bleek tijdens de werkconferentie ‘Slim ruimtegebruik’. “Data bieden geen pertinente waarheid. Maar ze bieden wel een goede onderlegger voor de discussie.” Gebiedsontwikkeling.nu belicht de belangrijkste tools.

Verslag

27 maart 2019

Go column cover 2

Doen we wel genoeg met big en open data?

GO COLUMN Zijn de inzet van big en open data vast onderdeel geworden van gebiedsontwikkeling? Inge Janse merkt er weinig van, maar hoopt dat hij ongelijk heeft.

Opinie

29 mei 2019

Welke gevaren zitten er vast aan de toepassing van data?

Data-analyses worden al snel beschouwd als feitelijke waarheden, terwijl de manier waarop data wordt verzameld en geanalyseerd altijd een uitkomst is van menselijk handelen - en daarom per definitie subjectief. Bovendien is niet alle benodigde kennis over wat er leeft onder bewoners en bezoekers via cijfers boven water te krijgen. Ook de privacy is snel in het geding bij de inzet van data.

Cover Data & gebiedsontwikkeling door Chris Liverani (bron: Unsplash)

7 bedenkingen bij de blijde boodschap van data in gebiedsontwikkeling

Big data biedt ongekende mogelijkheden voor gebiedsontwikkeling, maar gaat ook gepaard met risico’s en misvattingen. Onderzoeker Wouter Jan Verheul behandelt zeven bedenkingen.

Uitgelicht
Analyse

7 maart 2022

Jim Carrey & Jeff Daniels (right) at the premiere of their movie "Dumb and Dumber To" at the Regency Village Theatre, Westwood door Jaguar PS (bron: Shutterstock)

Maakt de slimme stad ons juist dom?

Ze zijn er nog nauwelijks, maar de discussie erover is springlevend: smart cities. Maken ze ons stiekem dommer, of zijn de zegeningen juist ontelbaar? Twee experts kruisen de degens.

Analyse

5 november 2021

gonu-provada-overmorgen-data.jpg_Simon Kooistra

“Technisch kan bijna alles, maar willen we dat ook?”

VERSLAG Hoe kun je data inzetten bij gebiedsontwikkeling en welke beren kom je onderweg tegen? Vijf tips van experts en ervaringsdeskundigen.

Verslag

26 juni 2019

Artificial intelligence door Zapp2Photo (bron: Shutterstock)

AP: maak burger brein van de smart city

Smart city-toepassingen verzamelen onnodig veel data en maken zo inbreuk op de vrijheden van burgers, stelt de Autoriteit Persoonsgegevens. “Het betrekken van burgers lijkt een sleutel tot succes, echter wordt dit nog maar zelden uitgevoerd.”

Uitgelicht
Onderzoek

19 augustus 2021

Shenzhen, smart city -> Afbeelding van Charlottees via Pixabay

De volgende stap in de smart city: meebewegen op het ritme van de stad

De smart city is langzaamaan gemeengoed geworden in gebiedsontwikkeling, maar nieuwe technologie staat alweer voor de deur. De vraag is wat al die moderne technieken betekenen voor het vormgeven en gebruik van de openbare ruimte in de stad.

Analyse

13 januari 2021

stad avond -> Photo by Hugh Han on Unsplash

Gezocht: standaarden voor smart cities in het post-coronatijdperk

Digitale diensten in de stad zijn niet alleen een zegen, maar in potentie ook een vloek voor onze privacy en zelfredzaamheid. Dat stelt data-adviseur Paul Strijp van de provincie Noord-Holland in een kritisch essay.

Analyse

25 juni 2020

Toronto Waterfront - Flickr

Sidewalk Labs stopt datagedreven gebiedsontwikkeling Toronto

Begin mei is Google-zusterbedrijf Sidewalk Labs gestopt met de ontwikkeling van een smart city-wijk in Toronto. De coronacrisis zou roet in het financiële eten gooien, hoewel er ook altijd discussie was over de privacy van het project.

Casus

15 mei 2020

Mensen in het park door kaboompics (bron: Pixabay)

Datagedreven gebiedsontwikkeling? Vergeet dan de zachte data niet

Harde data is zeer bruikbaar voor gebiedsontwikkeling. Maar, adviseert socioloog Linda Zuijderwijk, vergeet niet om ook ‘zachte data’ te gebruiken. “Dit verhoogt de tevredenheid van gebiedsgebruikers, de gemeente en de ontwikkelaar.”

Uitgelicht
Onderzoek

1 april 2020

Data

“Wij beschouwen data-analyses te snel als waarheden”

ANALYSE Architect Do Janne Vermeulen waarschuwt op Archined voor de schijnbare objectiviteit van data en het blind volgen van algoritmes. “Data-analyse is altijd een uitkomst van menselijk handelen, en daarom per definitie subjectief.”

Nieuws

8 augustus 2019


Cover: ‘Dossier Data & Digitalisering’ door ESB Professional (bron: Shutterstock)