platform voor kennis, nieuws en opinie
Zoeken
platform voor kennis, nieuws en opinie
GO Dossier Duurzame Gebiedsontwikkeling

Dossier Energietransitie

Alles over de energietransitie van nieuwe en bestaande ontwikkelingen

In dit dossier vindt u (aan de hand van de 3 grote vragen van nu) de belangrijkste artikelen terug over de energietransitie, zoals bestaande objecten verduurzamen, duurzaamheid een plek geven bij nieuwe ontwikkelingen, en circulariteit meenemen in gebiedsontwikkeling.

De 3 grote vragen

  1. Hoe verduurzaam je bestaande woningen en andere gebouwen?
  2. Hoe geef je bij nieuwe gebiedsontwikkelingen duurzaamheid een plek?
  3. Welke rol speelt circulariteit bij verduurzaming van gebiedsontwikkelingen?

1: Hoe verduurzaam je bestaande woningen?

Stad van de zon: duurzame wijk was zijn tijd ver vooruit (31 juli 2019)
In een recreatiegebied van ruim 170 hectare ligt ‘Stad van de zon’, een onderdeel van gebiedsontwikkeling Heerhugowaard Zuid. De duurzame ambitieniveaus van dit gebied lagen bij de aanvang van het project in 1994 hoog. Gebiedsontwikkeling.nu spreekt met Joost Bruijn van de gemeente Heerhugowaard over wat men kan leren van de voorloper.

Amsterdam Zuidoost werkt aan duurzame gebiedsontwikkeling met stadswarmte (18 januari 2019)
In Amsterdam Zuidoost kozen andere de Johan Cruijff ArenA, RAI Amsterdam en ING voor aansluiting op het warmtenet. Ook bij de toekomstige gebiedsontwikkeling staat stadswarmte centraal. Dit zijn de ervaringen met en toekomstplannen voor het warmtenet van een vijftigjarig stadsdeel.

5 tips voor een succesvolle energietransitie op wijkniveau (21 december 2018)
Wijken van het gas af krijgen en energieneutraal maken is geen sinecure. Daarom geeft vereniging Stroomversnelling 5 tips voor een succesvolle energietransitie, opgedaan in de praktijk.

Gebiedsgericht verduurzamen in wederopbouwwijken (29 november 2018)
Wederopbouwwijken zijn in potentie erg geschikt voor het collectief opwekken en gebruiken van duurzame elektriciteit dankzij de doorgaans gunstige bezonning en hoeveelheid dakoppervlak. Dit vergt echter samenwerkingsconstructies, die vooral voor particuliere huishoudens complex zijn.

CO2-reductie trekt bewoners niet over de streep, lagere energierekening wel (6 juli 2018)
Bewoners koppelen hun woning alleen van het aardgas af als het noodzakelijk is, er een aantrekkelijk perspectief lonkt en bij voldoende toerusting. Dit concludeert Platform 31 na gesprekken met inwoners van Zutphen over een succesvolle overstap naar een duurzame energievoorziening. Het advies voor de eerste wijken die daar met de verduurzaming aan de slag gaan ligt klaar.

2. Hoe geef je bij nieuwe gebiedsontwikkelingen duurzaamheid een plek?

Zo kom je via Parijs tot een beter Nederland (24 maart 2020)
Waarom de veranderingen voor klimaatverandering zien als een complex gevaar, als je er juist ook als land en inwoner van kunt profiteren? Miriam Ram van het College van Rijksadviseurs belicht vier principes voor gebiedsontwikkelaars.

Smeer de energietransitie niet als pindakaas uit over Nederland (8 januari 2020) 
Vlak voor Kerst gaf de Hoge Raad Urgenda gelijk. Aan het einde van dit decennium dient Nederland haar CO2-uitstoot met meer dan de helft te hebben teruggebracht (tot 49 procent ten opzichte van 1990). Maar hoe dat te doen is nog tamelijk onduidelijk. 

Duurzame energie geeft landschap nieuwe waarde (3 december 2019) 
Het PBL publiceerde in november 2019 ‘Zorg voor Landschap’. Dit rapport raakt een snaar bij Kirsten van de Meeberg, adviseur gebiedsvernieuwing bij Over Morgen. “Het is een flinke puzzel, die RES. Laten we samen de stukjes bij elkaar brengen. Windmolens en zonneparken plaatsen gaat verder dan een plek zoeken en ze daar neerplanten.”

PBL: inpassing duurzame energie in leefomgeving burgers verdient meer aandacht (11 juli 2019) 
Zo’n 10 jaar geleden heeft de Rijksoverheid als nationale doelstelling gesteld dat in 2020 6.000 megawatt moet worden opgewekt door windmolens op land. In een nieuwe studie kijkt het PBL vanuit een ruimtelijk perspectief terug op hoe dit beleid heeft doorgewerkt in windparkprojecten. 

Energietransitie: kans of bedreiging voor het landschap? (9 juli, 2019) 
Zelfs in de dunbevolkte gemeente Hof van Twente heeft de energietransitie ingrijpende gevolgen voor het landschap. Om daar grip op te krijgen met voldoende maatschappelijk draagvlak, hebben de gemeente en de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed mogelijke scenario’s laten ontwerpen. 

Succesvol energiebeleid in gebiedsontwikkeling vereist pionierswerk (2 november 2018)
Gebiedsontwikkeling kan een belangrijke drager zijn voor de implementatie van energiebeleid. In dit artikel laat onderzoeker Erwin Heurkens (TU Delft, Gebiedsontwikkeling) zien hoe gemeenten in Denemarken, Duitsland en Nederland succesvol marktgericht sturen op de integratie van energie-innovaties in gebiedsontwikkelingen.

Energieneutrale gebiedsontwikkeling via restwarmte uit datacenters (8 oktober 2018)
Woningen en bedrijven kunnen profiteren van de restwarmte van datacenters, zoals de nieuw te ontwikkelen woonwijk in Amsterdam Zuidoost. “Als het hier niet lukt, lukt het nergens.”

Investeringsstrategie voor duurzame verstedelijking: hoe nu verder? (14 september 2018)
Dat Nederland voor grote uitdagingen staat zoals de energietransitie, een woningbouwopgave van 1 miljoen woningen tot 2030, mobiliteitsrevolutie en verduurzaming van de bestaande voorraad, lijkt inmiddels ‘common knowledge’ te zijn. NEPROM deed een openingsbod voor de invulling met de investeringsstrategie ‘Thuis in de Toekomst’.

Wijkgericht verduurzamen: technische, financiële én sociale opgave (28 augustus 2018) 
“Woningen en gebouwen worden wijk voor wijk verduurzaamd”, schrijft het Klimaatakkoord. Ook in de duurzaamheidsagenda’s van steden staat een wijkgerichte aanpak centraal. Maar hoe zorg je ervoor dat je rekening houdt met zowel de technische, financiële als sociale aspecten? Daar komt de Community of Practice om de hoek, een netwerk van betrokkenen en vakgenoten.

Onderzoek: verduurzaming belangrijker dan versnelling woningbouw (24 mei 2018)
Verduurzaming is belangrijker dan versnelling van de woningbouw. Dat vindt een overgrote meerderheid van gemeenten, corporaties en – in iets mindere mate – ontwikkelaars. De meeste van deze professionals verwachten niet dat hogere energie-eisen het bouwtempo vertragen. Gebeurt dit toch, dan kiest slechts tien procent voor versnelling boven duurzaamheid.

Hoe Veemarkt Utrecht via participatie duurzaam werd (27 april 2018)
Een hoge dichtheid, maar toch groen. Omringd door drukke wegen, maar toch stil in de binnentuinen. Dat biedt Veemarkt Utrecht, een nieuwe woonwijk in Utrecht Oost van ruim 500 woningen. Twee initiatiefnemers vertellen hoe dat gelukt is.

3. Welke rol speelt circulariteit bij duurzame gebiedsontwikkeling?

Stappenplan voor derealisatie van een circulaire gebiedsontwikkeling (20 augustus 2019)
'Circulaire gebiedsontwikkeling' is een veelgebruikte term. Maar wat is het, hoe realiseer je het, en welke drempels zitten nog in de weg? Heleen Luijt studeerde hierop af voor haar studie Management in the Built Environment bij de TU Delft.

Zet druk op de markt voor circulaire gebiedsontwikkeling (17 januari 2019)
Van hergebruikte bouwmaterialen tot schone stroom: steeds meer gemeenten hebben ambities voor circulaire gebiedsontwikkeling. Volgens voorlopers John Nederstigt (wethouder Haarlemmermeer) en Coert Zachariasse (eigenaar Delta Development Group) moet de overheid de markt veel meer uitdagen om circulaire projecten van de grond te krijgen.

Drie redenen waarom circulaire woningbouw lastig is (12 oktober 2018)
Circulaire woningbouw is een ondergeschoven kind bij verduurzamingsplannen. Lex van den Nieuwenhof en Odette Verheij van Royal HaskoningDHV analyseren de oorzaken en geven oplossingen.

Doe de tienkamp: Circulaire gebiedsontwikkeling? (10 oktober 2018)
In deze aflevering belicht Agnes Franzen de mogelijkheden voor circulaire gebiedsontwikkeling. Hoe gaan we om met grondstoffen, hoe komen we tot gesloten kringlopen en waar is hergebruik kansrijk? Ze beschrijft tevens het voorbeeldproject Park 20|20 in de gemeente Haarlemmermeer, waar alleen wordt gewerkt met circulaire leveranciers.

Kennisbijeenkomst Duurzame Gebiedsontwikkeling

Op 27 september vond de Kennisbijeenkomst Duurzame Gebiedsontwikkeling plaats, een bijeenkomst georganiseerd door de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling. Hieronder vindt u alle verslagen van deze bijeenkomst.

Hoofdbeeld: iconen 'Sustainability' van Made from the Noun Project, foto van Andreas Gücklhorn op Unsplash