Energietransitie

In dit dossier vindt u (aan de hand van de 3 grote vragen van nu) de belangrijkste artikelen terug over de energietransitie, zoals bestaande objecten verduurzamen, duurzaamheid een plek geven bij nieuwe ontwikkelingen, en circulariteit meenemen in gebiedsontwikkeling.

Dossier Energietransitie door Shaiith (bron: Shutterstock)

3 oktober 2022


Hoofdbeeld: iconen 'Sustainability' van Made from the Noun Project, foto van Andreas Gücklhorn op Unsplash

Hoe verduurzaam je bestaande woningen?

Zonnepanelen op daken van nieuwbouwwoningen door Fokke Baarssen (bron: Shutterstock)

De buurtbatterij als oplossing voor het overbelaste elektriciteitsnetwerk

De druk op het Nederlandse elektriciteitsnetwerk wordt door de energietransitie steeds groter. Ontwikkelaars van een woonwijk in het Zuid-Hollandse Voorhout beweren met een hypermoderne buurtbatterij het antwoord te hebben op dit probleem.

Nieuws

6 december 2021

Aanleg Nuon Noorderwarmte door Vattenfall Nederland door Nuon/Jorrit Lousberg (bron: Flickr.com)

Gasloos maken van woningen duurder, moeilijker en minder populair dan gedacht

Het aardgasvrij maken van woningen is moeilijker en duurder dan verwacht. Dat blijkt uit onderzoek van het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB). Ook zorgt het organiseren van draagvlak onder bewoners in veel gevallen voor vertraging.

Onderzoek

17 maart 2021

Werkzaamheden aan het warmtenet in de Van der Pekbuurt door Gemeente Amsterdam (bron: Gemeente Amsterdam)

Nederland aardgasvrij: gemeenten willen wel, maar kunnen niet

206 huizen na ruim 2 jaar: het grootste experiment om bestaande woningen aardgasvrij te maken maakt nog geen vaart. Er blijken nog veel hobbels te nemen, financieel, organisatorisch, beleidsmatig én maatschappelijk.

Nieuws

2 februari 2021

Aanleg Nuon Noorderwarmte door Vattenfall Nederland door Nuon/Jorrit Lousberg (bron: Flickr.com)

Kleine gemeenten en de energietransitie: veel te doen met weinig geld

Alle gemeenten in Nederland moeten aan de slag met de energietransitie. Hoe pakken kleinere gemeenten dat aan? Dat onderzocht Platform31. De grote uitdaging: iedereen meekrijgen en (mee) laten doen - en dat op een betaalbare manier.

Onderzoek

9 december 2020

illustratie Vätterhem

Zweedse woningcorporatie realiseert zelfvoorzienende appartementengebouwen

In de Zweedse stad Jönköping ontwikkelt de lokale woningcorporatie Vätterhem in de komende twee jaar twee offgrid appartmentengebouwen met in totaal 44 woningen. Met bestaande technieken.

Casus

15 oktober 2020

stad van de zon cover  Jan Tuijp

Stad van de zon: duurzame wijk was zijn tijd ver vooruit

PROJECT In een recreatiegebied van ruim 170 hectare ligt ‘Stad van de zon’, een project uit 1994 met hoge duurzaamheidsambities. Gebiedsontwikkeling.nu spreekt met Joost Bruijn van de gemeente Heerhugowaard over wat men kan leren van deze voorloper.

Uitgelicht
Casus

31 juli 2019

Warmtecentrale Diemen

Amsterdam Zuidoost werkt aan duurzame gebiedsontwikkeling met stadswarmte

PROJECT In Amsterdam Zuidoost kozen andere de Johan Cruijff ArenA en RAI Amsterdam voor het warmtenet. Ook bij de toekomstige gebiedsontwikkeling staat stadswarmte centraal. Hier vind je de ervaringen met en toekomstplannen voor het warmtenet.

Nieuws

18 januari 2019

stroomversnelling foto3

5 tips voor een succesvolle energietransitie op wijkniveau

ADVIES Nee, wijken van het gas af krijgen en energieneutraal maken is geen sinecure. Daarom geeft vereniging Stroomversnelling 5 tips voor een succesvolle energietransitie, opgedaan in de praktijk.

Nieuws

21 december 2018

coverfoto artikel frank eikenaar

Gebiedsgericht verduurzamen in wederopbouwwijken

ONDERZOEK Wederopbouwwijken lenen zich uitstekend voor het collectief opwekken en gebruiken van duurzame elektriciteit dankzij de doorgaans gunstige bezonning en hoeveelheid dakoppervlak. Dat concludeert Frank Eikenaar in zijn afstudeerscriptie.

Onderzoek

29 november 2018

Money

CO2-reductie trekt bewoners niet over de streep, lagere energierekening wel

Bewoners koppelen hun woning alleen van het aardgas af als het noodzakelijk is, er een aantrekkelijk perspectief lonkt en bij voldoende toerusting. Dit concludeert Platform 31 na gesprekken met inwoners van Zutphen over een succesvolle overstap naar…

Nieuws

6 juli 2018

Hoe geef je bij nieuwe gebiedsontwikkelingen duurzaamheid een plek?

Concept van energieopslagsysteem. Hernieuwbare energie - fotovoltaïsche, windturbines en Li-ion batterijcontainer in frisse natuur. 3d rendering. door petrmalinak (bron: Shutterstock)

Doe de Tienkamp: de energietransitie naar de hoogste versnelling #3

Wat kunnen gemeenten doen om de energietransitie te laten slagen? In dit laatste deel van de serie ‘Doe de Tienkamp’ zetten adviseurs Agnes Franzen, Wouter van den Wildenberg en Pam Engwirda de opgaven, dilemma’s en instrumenten op een rij.

Analyse

22 juli 2022

Windmolen door jwvein (bron: pixabay.com)

Doe de Tienkamp: de energietransitie naar de hoogste versnelling #2

De duurzame ‘Doe de tienkamp!’ sluit af met een drieluik over de energietransitie. In deel 2 kijken Agnes Franzen (SKG), Wouter van den Wildenberg en Pam Engwirda (beide Fakton) naar de regio en de regionale energiestrategieën.

Uitgelicht
Analyse

12 juli 2022

Windmolenpark op zee door Cinematographer (bron: Shutterstock)

Doe de Tienkamp: de energietransitie naar de hoogste versnelling #1

De duurzame ‘Doe de tienkamp!’ sluit af met een drieluik over de energietransitie. In deel 1 nemen Agnes Franzen (SKG), Wouter van den Wildenberg en Pam Engwirda (beide Fakton) de Europese context en de rol van het Rijk onder de loep.

Uitgelicht
Analyse

5 juli 2022

Zonneveld met windmolens en regenboog door Noël van Dooren (bron: Noël van Dooren)

“Laat het landschap geen restpost zijn in de energietransitie”

De energietransitie zal ons landschap hoe dan ook veranderen. Volgens Noël van Dooren, provinciaal adviseur ruimtelijke kwaliteit Zuid-Holland is er echter wel meer aandacht nodig voor ruimtelijke inpassing in het landschap.

Opinie

27 januari 2022

Zonneveld door ver0nicka (bron: shutterstock.com)

Met de energietransitie de businesscase in gebiedsontwikkeling sluiten

De energietransitie als middel om de businesscase in gebiedsontwikkeling te sluiten, is dat slim ondernemerschap of totaal niet wenselijk? “Je kunt als gemeente jouw planologische verantwoordelijkheid niet met geld afkopen.”

Nieuws

5 oktober 2021

Westelijk Havengebied Amsterdam door Aerovista Luchtfotografie (bron: Shutterstock)

Waarom een integrale aanpak van de energietransitie nodig is

Qirion Energy Consulting vroeg techneut Simon Nederhoff en planoloog Oussim Khatraoui hun optimale duurzame energiesysteem voor het Amsterdamse Haven-Stad te ontwerpen. De verschillen onderstrepen de noodzaak van een integrale aanpak.

Onderzoek

22 juni 2021

Natuurinclusief, bloemenweide door INTREEGUE Photography (bron: Shutterstock)

Een natuurinclusieve energietransitie? Het kán!

De energietransitie en behoud van landschap en natuur kunnen goed samengaan. De Natuur en Milieufederaties laten in een documentaire zien hoe een natuurinclusieve energietransitie vorm kan krijgen.

Analyse

11 juni 2021

Marnix Bongers - Noord Veluwe in het groen door Kneedvorm (bron: Over Morgen)

"Neem in de RES niet de energietransitie, maar het gebied als vertrekpunt"

Zoek je voor je RES naar locaties voor wind- en zonprojecten? Ga dan niet uit van hoeveel energie je wilt opwekken, maar kijk hoe je kan bijdragen aan de opgaven in de regio, adviseert Over Morgen-adviseur Marnix Brongers.

Casus

1 april 2021

Warmtenetten aanleg -> Gravenwegpad Alkmaar, bouwput HVC" (CC BY 2.0) by Regionaal Archief Alkmaar

Trendrapport: versnelling warmtetransitie zet door, maar de uitdagingen blijven

De warmtetransitie in Nederland is aan het versnellen. Dat is de conclusie van het Nationaal Warmtenet Trendrapport 2021. Ook de toekomst ziet er rooskleurig uit, maar er moeten nog wel wat hordes genomen worden.

Onderzoek

12 januari 2021

Windmolen -> Photo by Karsten Würth (@karsten.wuerth)

Laat natuur, landschap én energie hand in hand gaan in de regionale energieplannen

De Natuur en Milieufederaties pleiten voor vroegtijdige inpassing van natuur en landschap in de energiestrategieën. Met de juiste aandacht kan de natuur zelfs profiteren, menen zij.

Opinie

12 november 2020

Zonnevelden, zonnepanelen -> Photo by Andreas Gücklhorn on Unsplash

Provincies worstelen steeds vaker met zonnevelden en energie-cowboys

Het plaatsen van zonnepanelen op natuur- en landbouwgrond is steeds vaker onderwerp van discussie. Waar de ene provincie een stokje steekt voor het ontstaan van nog meer zonnevelden, ziet de andere provincie er (nog) geen gevaar in.

Nieuws

6 november 2020

Amsterdam M2 - Bron: AM.

Naar een eco-inclusieve gebiedsontwikkeling

Omdat inclusieve én duurzame gebiedsontwikkeling geen vanzelfsprekendheid is, schetsen Arnoud Leerling en Maarten Markus de contouren van een inclusieve duurzaamheidsagenda.

Uitgelicht
Opinie

28 oktober 2020

Sfeerimpressie energielandgoed Wells Meer (bron: H+N+S Landschapsarchitecten)

RES combineren met gebiedsontwikkeling? Zo doet Bergen dat

De komende jaren verrijst in de gemeente Bergen (Limburg) een uitgestrekt ‘Energielandgoed’ in het gebied Wells Meer. De projectleiders vertellen hoe je projecten uit de RES onderdeel maakt van de gebiedsontwikkeling.

Uitgelicht
Casus

15 oktober 2020

Windmolen in landschap -> Windmolens 27-9-18" (CC BY 2.0) by Bas van Oorschot

Analyse RES'en: voldoende energie, ruimtelijke consequenties nog onduidelijk

Er is in de uitwerking van de Regionale Energie Strategieën meer aandacht nodig voor de ruimtelijke inpassing van zonnevelden en windturbines. Bovendien kan de participatie beter. Dat blijkt uit een analyse van het PBL.

Nieuws

8 oktober 2020

'Gemeenten, denk aan koeling in de warmtetransitievisie'

Uit een enquête van Klimaatverbond Nederland blijkt dat in gemeentelijke warmtetransitievisies nauwelijks aandacht is voor koeling van gebouwen. Alleen de recente hittegolf laat al zien dat de koelbehoefte toeneemt.

Onderzoek

25 augustus 2020

zonnepanelen -> Photo by Andreas Gücklhorn on Unsplash

Experts zetten vier vraagtekens bij ingeleverde RES-plannen

Analyse van de ingeleverde regionale energiestrategieën (RES) maakt duidelijk dat er te veel focus ligt op zonne-energie, ten koste van windmolens. Experts plaatsen deze en drie andere vraagtekens bij het realiteitsgehalte van de plannen.

Analyse

26 juni 2020

Photo by Nicholas Doherty on Unsplash -> windmolens in water

Zo kom je via Parijs tot een beter Nederland

Waarom de veranderingen voor klimaatverandering zien als een complex gevaar, als je er juist ook als land en inwoner van kunt profiteren? Miriam Ram van het College van Rijksadviseurs belicht vier principes voor gebiedsontwikkelaars.

Uitgelicht
Analyse

24 maart 2020

Go column cover 2

Smeer de energietransitie niet als pindakaas uit over Nederland

Maak de energietransitie leuker en effectiever door gebieden die ergens goed in zijn iets extra’s te laten doen en ze hiervoor te belonen. Dat stelt Daan Zandbelt, verwijzend naar het advies ‘Via Parijs’ van het College van Rijksadviseurs.

Opinie

8 januari 2020

Windturbines in landschap - Wytse Averink via Over Morgen

Duurzame energie geeft landschap nieuwe waarde

Het PBL-rapport ‘Zorg voor Landschap’ raakt een snaar bij Over Morgen-adviseur gebiedsvernieuwing Kirsten van de Meeberg. “Windmolens en zonneparken plaatsen gaat verder dan een plek zoeken en ze daar neerplanten.”

Opinie

3 december 2019

Windmolens Callantsoog_Photo by redcharlie on Unsplash

PBL: inpassing duurzame energie in leefomgeving burgers verdient meer aandacht

ONDERZOEK Het PBL kijkt vanuit een ruimtelijk perspectief terug op 10 jaar realisatie van wind-op-land. Wat kunnen we leren van deze ervaringen, en hoe kunnen de lessen gebruikt worden bij de uitvoering van bijvoorbeeld het Klimaatakkoord?

Nieuws

11 juli 2019

Hof van Twente illustratie 1

Energietransitie: kans of bedreiging voor het landschap?

CASUS Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed en gemeente Hof van Twente zien de energietransitie als kans voor verbetering van de landschappelijke kwaliteit.

Casus

9 juli 2019

erwin _ Waterfront Århusgade - Jens-Philip Petersen.png

Succesvol energiebeleid in gebiedsontwikkeling vereist pionierswerk

ONDERZOEK Gebiedsontwikkeling kan een belangrijke drager zijn voor het energiebeleid, blijkt uit drie voorbeelden in Denemarken, Duitsland en Nederland. Gemeenten sturen hierin marktgericht met regulerende, stimulerende en verbindende maatregelen.

Onderzoek

2 november 2018

Equinix datacenter South East Campus_edit.jpg

Energieneutrale gebiedsontwikkeling via restwarmte uit datacenters

PROJECT Woningen en bedrijven kunnen profiteren van de restwarmte van datacenters, zoals de nieuw te ontwikkelen woonwijk in Amsterdam Zuidoost. “Als het hier niet lukt, lukt het nergens.”

Nieuws

8 oktober 2018

duurzame verstedelijking congres

Investeringsstrategie voor duurzame verstedelijking: hoe nu verder?

EVENEMENTVERSLAG Dat Nederland voor grote uitdagingen staat zoals de energietransitie, een woningbouwopgave van 1 miljoen woningen tot 2030, mobiliteitsrevolutie en verduurzaming van de bestaande voorraad, lijkt inmiddels ‘common knowledge’ te zijn.…

Verslag

14 september 2018

Rijswijk Buiten 270818

Wijkgericht verduurzamen: technische, financiële én sociale opgave

PROCES “Woningen en gebouwen worden wijk voor wijk verduurzaamd”, schrijft het Klimaatakkoord. Ook in de duurzaamheidsagenda’s van steden staat een wijkgerichte aanpak centraal. Maar hoe zorg je ervoor dat je rekening houdt met zowel de technische,…

Nieuws

28 augustus 2018

woningbouwrapport USP voorkant - Unsplash

Onderzoek: verduurzaming belangrijker dan versnelling woningbouw

Verduurzaming is belangrijker dan versnelling van de woningbouw. Dat vindt een overgrote meerderheid van gemeenten, corporaties en – in iets mindere mate – ontwikkelaars. De meeste van deze professionals verwachten niet dat hogere energie-eisen het…

Onderzoek

24 mei 2018

veemarkt in aanbouw

Hoe Veemarkt Utrecht via participatie duurzaam werd

Een hoge dichtheid, maar toch groen. Omringd door drukke wegen, maar toch stil in de binnentuinen. Dat biedt Veemarkt Utrecht, een nieuwe woonwijk in Utrecht Oost van ruim 500 woningen. Twee initiatiefnemers vertellen hoe dat gelukt is.

Nieuws

27 april 2018

Welke rol speelt circulariteit bij duurzame gebiedsontwikkeling?

“Binckhorst Den Haag in tranformatie” (CC BY-SA 2.0) by nandasluijsmans

Circulaire economie kan alleen van iedereen zijn

Steden moeten een sleutelrol vervullen om Nederland volledig circulair te maken. Hoe? Door circulariteit uit te roepen tot een gezamenlijke hulpbron: iets dat van ons allemaal is. Daar zit voor beleidsmakers nog een hele uitdaging in.

Analyse

4 december 2020

GO Scriptie_Heleen Luijt_Cover

Stappenplan voor de realisatie van een circulaire gebiedsontwikkeling

ONDERZOEK 'Circulaire gebiedsontwikkeling' is een veelgebruikte term. Maar wat is het, hoe realiseer je het, en welke drempels zitten nog in de weg? In haar scriptie geeft Heleen Luijt hier antwoord op, inclusief stappenplan.

Onderzoek

20 augustus 2019

bluewater park2020

Zet druk op de markt voor circulaire gebiedsontwikkeling

DUBBELINTERVIEW van hergebruikte bouwmaterialen tot schone stroom: steeds meer gemeenten hebben ambities voor circulaire gebiedsontwikkeling. Volgens voorlopers John Nederstigt en Coert Zachariasse moet de overheid de markt veel meer uitdagen.

Persoonlijk

17 januari 2019

Foto 11-09-18 15 50 15.jpg houthaven adam

Drie redenen waarom circulaire woningbouw lastig is

ANALYSE Circulaire woningbouw is een ondergeschoven kind bij verduurzamingsplannen. Lex van den Nieuwenhof en Odette Verheij van Royal HaskoningDHV analyseren de oorzaken en geven oplossingen.

Nieuws

12 oktober 2018

park 2020

Doe de tienkamp: Circulaire gebiedsontwikkeling?

VOORPUBLICATIE Binnenkort verschijnt de publicatie ‘Doe de tienkamp voor duurzame gebiedsontwikkeling’. In deze aflevering belicht Agnes Franzen de mogelijkheden voor circulaire gebiedsontwikkeling.

Nieuws

10 oktober 2018


Cover: ‘Dossier Energietransitie’ door Shaiith (bron: Shutterstock)